Jan Bułhak, legenda polskiej fotografii

Jan Bułhak, legenda polskiej fotografii

Jan Bułhak urodził się w Ostaszynie w 1876 r., zmarł w 1950 r. w Giżycku. Zdjęcia zaczął robić bardzo wcześnie, około 1905 r., siedem lat później uczył się u znanego fotografa Hugo Erfurtha w Dreźnie.

W latach 1912-1919 pracował nad dokumentacją architektoniczną Wilna, Warszawy, Lublina, Krakowa, Grodna, Zamościa, Kazimierza i innych polskich miast. Zdjęcia te są niezwykłe, czasami świadomie zbliżające się do obrazu abstrakcyjnego. Zostały wydane w albumach  Polska w obrazach fotograficznych Jana Bułhaka.

Pomiędzy 1919 a 1939 r. był kierownikiem Zakładu Fotografii Artystycznej przy Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie, organizował życie fotograficzne w Polsce, stał się współzałożycielem i prezesem Fotoklubu Wileńskiego i Fotoklubu Polskiego. Po II wojnie światowej także Związku Polskich Artystów Fotografików.

Tworzył w technikach zwanych szlachetnymi. Niestety większość jego prac spłonęła w czasie II wojny kiedy podczas walk o Wilno została zniszczona jego pracownia a wraz z nią 50 tys. skatalogowanych negatywów (głównie przejmujące portrety, symboliczne krajobrazy i postacie chłopów).

Był bliskim przyjacielem słynnego malarza symbolisty, Ferdynanda Ruszczyca, który miał duży wpływ na twórczość Bułhaka.

W latach 30-tych XX w. fotografik był zwolenników koncepcji „ojczystej” akcentująca narodowość i polskość. Jego styl jako piktorialisty przyjął elementy kompozycji z modernistycznej fotografii.

Był zwolennikiem kierunku realizowanego przez Photo Club de Paris, poszukując polskiej specyfiki i tradycji.

Uważany jest za jednego z najwybitniejszych polskich artystów fotografików, wywarł duży wpływ na rozwój polskiej fotografii międzywojennej i powojennej. Napisał wiele artykułów i książek z dziedziny estetyki, techniki fotografii i fotografii krajoznawczej: Fotografika, Technika bromowa, Bromografika, Estetyka światła, Fotografia ojczysta, Kraj lat dziecinnych (1936).

Po wojnie fotografował zrujnowaną stolicę, Wilno (jego zniszczenie bardzo przeżył) oraz ziemie na zachodzie przyznane Polsce po wojnie m.in. Wrocław. W 1948 r. wziął udział w wystawie Nowoczesna fotografika polska, prezentując abstrakcje fotograficzne.

Obecnie jego twórczość można obejrzeć w Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Narodowym we Wrocławiu, Muzeum Fotografii w Krakowie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Bibliotece Narodowej w Warszawie.