Fotografia artystyczna w Polsce III

Fotografia artystyczna w Polsce III

Obecnie w polskiej fotografii nadal panują nazwiska znane od wielu lat, twórców zaliczanych do klasyków neoawangardy.

Jednym z nic jest Zbigniew Dłubak należący do analitycznego i konceptualnego nurtu polskiej sztuki. W latach 80-tych XX w. wyjechał do Francji ale w kraju stale były obecne prace z cyklu „Asymetrie”. Prace Dłubaka są ascetyczne i starannie przemyślane chociaż fotografie nabrały ostatnio więcej zmysłowości, nie zatracając swojego intelektualnego charakteru. Miał w Polsce kilka dużych, retrospektywnych wystaw, wywołujących dyskusję o aktualnej roli tradycji awangardowej. Artysta publikuje swoje poglądy na temat sztuki i fotografii od 1948 r.

Wybitną osobowością współczesnej sztuki jest Natalia Lach-Lachowicz urodzona w 1937 r. Duża część jej prac to autoportrety z akcesoriami i podmalowaniami, które nadają im bardzo ekspresyjnego wyrazu. W swoich performance starała się wyrazić podstawowe problemy egzystencji człowieka, pomagając sobie symbolami zaczerpniętymi z mitów i tradycji chrześcijańskiej. Posługuje się z powodzeniem różnymi mediami jak malarstwo, instalacje czy video, w sposób inspirujący intelektualne przeżywanie sztuki. Tworzyła także teksty na temat teorii sztuki.

Postacią znaną w kraju i za granicą jest Zofia Kulik urodzona w 1948 r. Tworzy ogromne kompozycje posługując się fotomontażem i techniką zwielokrotnienia motywów: nagiej postaci ludzkiej, sztandaru, ostrza, orderów, pocisków, drutów czy scen egzekucji czerpanych z programów telewizyjnych. W ten sposób stara się zmierzyć z ideologią totalitaryzmu. Przekazuje także refleksje nad psychologicznym uwarunkowaniem dominacji, przemocy i uległości.

Tworzy fotografie dokumentacyjne swoich akcji artystycznych, podejmowanych wspólnie z Przemysłem Kwiekiem.

Nieustannie aktywny jest Józef Robakowski urodzony w 1939 r. Organizuje zbiorowe wystawy, stara się być obecny w sztukach telemedialnych. Powtarza, że każda forma techniki jest okazją do ujawnienia ludzkiej kreatywności. W swoim mieszkaniu w Łodzi prowadzi Galerię Wymiany posiadającą prace artystów z całego świata. Przez wiele lat współpracował z Antonim Mikołajczykiem, tworzącym instalacje świetlne, fotografowane w efektowny sposób.

Fotografia artystyczna w Polsce II

Fotografia artystyczna w Polsce II

Autorami wystawy byli Józef Robakowski, Antoni Mikołajczyk, Andrzej Różycki i Wojciech Bruszewski. Od 1970 r. działali już w następnej grupie twórczej zwanej „Warsztat” przy Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi.

Do dziś stanowią trzon artystyczny w dziedzinie fotografii i innych dziedzin medialnych.

W tym samym roku powstaje grupa „Permafo” utworzona przez Zbigniewa Dłubaka, Natalię Lach-Lachowicz i Andrzeja Lachowicza. W swoim programie akcentowali nieokreśloność granic sztuki, jej ciągłość, dokumentowaną na zdjęciach i filmach. Fotomedia stały się w tym czasie ważnych narzędziem poznawania sposobów ludzkiego postrzegania oraz prowokacji dyskusji nad pojęciem sztuki.

Dla rozwoju fotografii w kraju ogromne znaczenie miały dwie wielkie wystawy zbiorowe, dające przegląd dokonań w niezależnej kreacji fotografii. W 1968 r. odbyła się Fotografia subiektywna a w 1971 r. Fotografowie poszukujący. Szczególnie druga ukazała nowe drogi, jakimi poszli młodzi twórcy w tym czasie, używając instalacji, fotoobiektów oraz sekwencji. Była z powodzeniem pokazywana w krajach Europy, USA i Japonii.

Poprzez fotomedia zaczęło się wypowiadać w tym czasie wielu wybitnych artystów jak Tadeusz Kantor, Wiesław Borowski, Zdzisław Jurkiewicz, Janusz Bąkowski czy Ireneusz Pierzgalski. Szczególnie chętnie posługiwały się nimi środowiska studenckie, powstawały liczne grupy i galerie wykorzystujące fotografie i multimedia.

W 1959 r. w Polsce została pokazana wystawa „Rodzina człowiecza”. Zainspirowana nią Zofia Rydet skupiła się na obserwacji świata dzieci i ludzi starszych, zaczęła także portretować osoby w miejscach zamieszkania, do 1990 r. zgromadziła kilkanaście tysięcy zdjęć – dokumentów, głównie z terenów wsi, prowincji i dzielnic robotniczych południa Polski.

Adam Bujak skupił się na przedstawianiu żywych form kultów religijnych, rozwijających się w Polsce na przekór oficjalnej polityce władz. Cykl „Misteria” zaczął tworzyć ok. 1965 r.

„Fotografię ojczystą” realizowali Paweł Pierściński i Fryderyk Kremser. Pierwszy z nich był od 1963 r. organizatorem Biennale Krajobrazu Polskiego. Starsza od niej jest tylko impreza Konfrontacje Fotograficzne organizowane od 1969 r. w Gorzowie Wielkopolskim.

Fotografia artystyczna w Polsce I

Fotografia artystyczna w Polsce I

Fotografia artystyczna zwana także fotografiką to dziedzina sztuki posługująca się fotografią jaka główną techniką twórczą.

Prace mogą powstać zarówno przy użyciu aparatu fotograficznego jak samej luksografii, czyli metody otrzymywania obrazów przez bezpośrednie naświetlenie materiałów światłoczułych, na które nakładane są przedmioty w różnym stopniu przeźroczyste.

Dzieli się na wiele rodzajów, podzielonych według techniki lub zamierzonego efektu. Fotografia koncepcyjna ma na przykład przyciągnąć uwagę widza i zbudować dodatkowe skojarzenia, a w dalszym procesie niepowtarzalną atmosferę. Fotograf często umieszcza na zdjęciu dodatkowy przedmiot, który ma wywołać odpowiednie skojarzenia. Pobudza wyobraźnię widzów oraz samego twórcy.

Fotografia abstrakcyjna wykorzystuje przedmioty i ich elementy do stworzenia zaskakujących obrazów, często trudnych do interpretacji. Odrzuca bezpośrednie odwzorowanie rzeczywistości, dążąc do stworzenia zupełnie nowego świata. Najważniejsze jest tutaj zerwanie lub osłabienie związku łączącego zdjęcie z jej przedmiotem (przeciwność nurtu konceptualnego).

Innymi rodzajami fotografii artystycznej jest fotografia portretowa różnych typów, nagość artystyczna – akty, horror i makabra oraz humorystyczna.

Historia tej dziedziny sztuki w Polsce zaczęła się w latach 40-tych XX w., kiedy swoje prace tworzy Zbigniew Dłubak.

Kilka lat później liczba twórców znacznie się powiększa, działają Zdzisław Beksiński, Jerzy Lewczyński i Bronisław Schlabas, którzy w 1959 r. zorganizowali wystawę „Antyfotografia”. Każdy z twórców zaprezentował oryginalne podejście, Beksiński zestawił na planszach fotografie artystyczne z reprodukcjami w surrealistyczną całość, Jerzy Lewczyński stworzył serie plakatów, notatek, zniszczonych przedmiotów. Schlabas zaprezentował prace będące odpowiednikiem stylu w malarstwie zwanego informel.

Drugi awangardowy zespół tworzyła Grupa Krakowska z Andrzejem Pawłowskim. Młodzi ludzie tworzyli liczne cykle bezkamerowych fotografii, w 1957 r. zorganizowali projekcję Kineform z wykorzystaniem światła.

W latach 60-tych XX w. pojawia się grupa Zero-61, rozgłos zyskała dzięki zorganizowanej w Toruniu w 1969 r. wystawie W starej kuźni, na której połączyli fotograficzne dzieła sztuki z przypadkowymi przedmiotami.